Güncel

Türkiye Sandık Başında Nasıl Oy Kullanacağız? Neler Değişecek?

​Meclis’ten kavgalarla geçti. Meydanlarda sert tartışmalara sebep oldu. Siyasetçiler uğruna ülkeyi karış karış dolaştı. Ve 18 maddelik anayasa değişikliği son karar ise mercii olan milletin huzurunda.

Dokuz ay evvel FETÖ’nün kalleş darbe girişimine “dur” diyerek dünyaya demokrasi dersi veren millet, bugün mücadelesini taçlandıracak. Türkiye, yedinci referandumuna gidiyor. 

Sandıktan “evet” çıkarsa, ülkenin yönetim sistemi baştan aşağı değişmiş olacak. “Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi”ni getiren 18 maddelik yeni anayasa değişikliğini oylamak için bugün yedinci defa halk oylamasına gidilecek.

Halk oylamasında yurt içinde 55 milyon 319 bin 222 seçmen, 167 bin 140 sandıkta oy kullanacak, cezaevlerinde 461 sandık kurulacak. Seçmen bilgi kâğıdı gelmeyen vatandaşlar da oyunu kullanabilecek.

KİMLİĞİNİZİ UNUTMAYIN

Kâğıdı olmayanın kütüğe kayıtlı olanlar, ibraz edecekleri kimlik belgeleriyle (nüfus kâğıdı, resmi daireler veya iktisadi devlet teşekküllerince verilen soğuk damgalı kimlik kartı, pasaport, ehliyet, evlenme cüzdanı) oy verebilecek.

Üzerinde T.C. kimlik numarası olmayan bir kimlik belgesi ibraz eden seçmenin oy kullanabilmesi için bu belgelerin yanında seçmen bilgi kâğıdı veya T.C. kimliğini ispata elverişli belgeyi ibraz etmesi gerekecek. 

Seçmenler, YSK’nın ‘www.ysk.gov.tr’ internet sitesinden hangi sandıkta oy kullanacaklarını öğrenebilecekler.

Halk oylamasında, “Türkiye Cumhuriyeti Yüksek Seçim Kurulu” filigranlı sarı renkli zarflar ve beyaz renk üstünde “Evet”, kahverengi renk üstünde “Hayır” ibareleri olan iki ayrı renkten oluşan birleşik oy pusulaları ile “tercih” Mührü kullanılacak. 

İsteyen görme engelli seçmen, yanında getirdiği “Oy Pusulası Şablonu” aracılığıyla oylarını kullanabilecek.

SAAT 07.00’DE BAŞLIYOR

Seçmenler, Adıyaman, Ağrı, Artvin, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hakkâri, Kars, Malatya, Kahramanmaraş, Mardin, Muş, Ordu, Rize, Siirt, Sivas, Trabzon, Tunceli, Şanlıurfa, Van, Bayburt, Batman, Şırnak, Ardahan, Iğdır ve Kilis’te 07.00-16.00, diğer illerde ise 08.00-17.00 saatlerinde sandık başına gidecek. 

Oy kullanmanın bitiş saatine gelindiği zaman sandık başında oylarını vermek üzere bekleyen seçmenler, başkan tarafından sayıldıktan sonra sırayla oylarını kullanabilecek. Referandumda AK Parti, CHP, HDP ve MHP’nin yanı sıra ANAVATAN, Bağımsız Türkiye Partisi, Büyük Birlik Partisi, Hür Dava Partisi, Saadet Partisi ve Vatan Partisi sandık kurullarına üye verebilecek.

SEÇİM YASAKLARI

Oy verme günü saat 06.00’dan 24.00’e kadar alkollü içki satılamayacak, içkili ve umumi yerlerde alkollü içki verilmesi ve içilmesi yasak olacak, eğlence yerleri oy verme süresince kapalı olacak, eğlence yeri niteliğindeki lokantalarda yalnızca yemek verilebilecek. Emniyet ve asayişi korumakla görevli olanlardan başka kimse silah taşıyamayacak.

Radyolar ve her türlü yayın organları saat 18.00’e kadar seçim ve seçim neticeleriyle ilgili haber, tahmin ve yorum yapılamayacak. Radyolarda ve her türlü yayın organları saat 18.00-21.00 arasında fakat YSK tarafından seçim ile ilgili verilecek haber ve tebliğler yayınlanabilecek.

Bütün yayınlar saat 21.00’den sonra serbest olacak fakat YSK tarafından gerek görülmesi durumunda saat 21.00’den evvel de yayınların serbest bırakılmasına karar verilebilecek.

CEP TELEFONU YASAK

Cep telefonu, fotoğraf veya film makinesi gibi görüntü kaydedici veya haberleşme sağlayıcı cihazlarla oy verme yerine girilmesi yasak. 

NASIL OYUMUZU KULLANACAĞIZ?

Sandık kurulu görevlisi kimliğinizi alarak seçmen listesinde adınızı bulur ve kontrollerini yaptıktan sonra birleşik oy pusulası, zarf ve mührü size vererek kabinde oyunuzu kullanmanızı ister.

Siz de kabine geçip oyunuzu kullanacaksınız. Bu esnada dikkat etmeniz gereken hususlar var. 

Oyunuzun geçersiz olmaması için mührü, tercih ettiğiniz alanın dışına taşırmayın.

Tek bir tercih kısmına birden çok mühür basılsa bile oy geçerlidir. Fakat hem “evet” hem de “hayır” kısmına  mühür basarsanız oyunuz geçersiz olur. Mühür diğer sütuna taşarsa oy çöpe gider. Üzerinde imza, yazı, parmak izi ve işaret bulunan veya tamamı yırtılan zarflar oyu geçersiz kılar. Leke ve çizik özel maksatla yapılmamışsa oy geçerli kabul edilir.

Birleşik oy pusulasında tercih ettiğiniz yere “TERCİH” mührünü basın ve mührün kurumasını bekleyin.

Mühürlediğiniz yer dışta kalacak şekilde oy pusulasını katlayıp zarfa koyun.

Zarfı sandığa attıktan sonra sandık seçmen listesinde adınızın bulunduğu yerin karşısına imzanızı atın. Bazıları yanlışlıkla bir kişinin yerine imza atıyor ve maalesef seçmen oy kullanamıyor. Başka birinin demokratik hakkını gasbetmeyin.

Zarfın üzerinde YSK logosu, ilçe seçim kurulunun ve kurulunun mührünün olduğuna dikkat edin.

Eksik mühür oyu geçersiz kılar. Oy pusulasını arkasında sandık kurulu mührü ve YSK filigranı bulunur.

Sandık kurulundakiler cep telefonu kullanamaz. Kurul başkanı da zorunlu hâller dışında telefonla konuşamaz. Sınıf dışında hiç kimse cep telefonuyla telkinde bulunamaz.

Sandık alanı’ dediğimiz okul bahçesinin içinde, görevli güvenlik güçlerinin dışında kimse üniformasıyla giremez, silah taşıyamaz.

Kimse okul bahçelerinde propaganda yapamaz, broşür dağıtamaz, hatta parti rozeti bile takamaz.

NELER DEĞİŞMİŞ OLACAK

İşte Meclis’ten geçerek halk oylamasına sunulan anayasa değişikliğinin siyasi, sosyal ve ekonomik hayata getireceği yenilikler:

Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemini içeren 18 maddelik Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’a göre, milletvekili sayısı 550’den 600’e çıkarılacak, milletvekili seçilebilme yaşı 25’ten 18’e indirilecek.

TBMM ve Cumhurbaşkanı seçimleri 5 senede bir aynı gün yapılacak. Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisiyle ilişiği kesilmeyecek.

Cumhurbaşkanlığına, siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde 5’ini alan partiler ile en az 100 bin seçmen tarafından aday gösterebilecek. 

Cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla TBMM üye tam sayısının salt çoğunluğunun vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilecek.

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, Cumhurbaşkanı tarafından atanacak ve görevden alınacak. Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatların kurulması, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenecek.

TBMM, üye tam sayısı 5’te 3 çoğunluğu ile seçimlerin yenilenmesine karar verebilecek. TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanı seçimi birlikte gerçekleştirilecek.

Cumhurbaşkanının, seçimlerin yenilenmesine karar vermesi hâlinde TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanı seçimi birlikte yapılacak. Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis, seçimlerin yenilenmesine karar verirse Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabilecek. Anayasa Mahkemesinin üye sayısı 17’den 15’e düşürülecek.

TBMM’nin bir sonraki seçimi ve Cumhurbaşkanı seçimi, 3 Kasım 2019’da birlikte yapılacak.

Hile ile ‘oy’un cezası ağır

Sandık kurullarının toplanmasını engellemeye 2 seneden 5 seneye kadar; bu silahla yapılıyorsa en az 3 seneden, birden çok kişi tarafından yapılıyorsa 15 seneye kadar hapis cezası.

Bir kişinin oy kullanmasını engelleyenlere 1 seneden 4 seneye kadar, bunu cebir ve şiddet kullanarak yapanlara 3 seneden 5 seneye kadar hapis cezası.

Oyunu kullandıktan sonra sandık başından ayrılmayan ve seçmene telkinde bulunanların 3 aydan 1 seneye kadar hapisle yargılanmasına.

Başkasının adına oy kullanmaya teşebbüs yapana ve mükerrer oy kullanmaya çalışana 1 seneden 5 seneye kadar hapis cezası.

Oy zarfını çalmaya çalışmanın 3 seneden 5 seneye kadar hapis cezası.

Gelmeyen seçmenin yerine oy kullanmaya teşebbüs yapan sandık kurulu üyesinin 3 seneden 5 seneye kadar hapis cezası.

Tutanakları değiştirenlere 5 seneden 8 seneye kadar hapis cezası verildiğini biliyor muydunuz?

EDİTÖR: Kadir Kurtay

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı